Boerenkaas beschermd

Niet zomaar alle kaas mag Boerenkaas worden genoemd. Daarvoor zijn er verschillende beschermingsvormen voor Boerenkaas.

1. EU-erkenning als Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS)

Sinds 16 februari 2007 heeft Boerenkaas officieel de status van een Gegarandeerde Traditionele Specialiteit. De Europese Unie heeft Boerenkaas als zodanig erkend. Boerenkaas is halfharde kaas die op de boerderij gemaakt wordt en bereid is met verse rauwe melk. Dit geeft de kaas extra smaak. Door de bereiding op de boerderij, waar elke boerenkaasbereider zijn/haar eigen receptuur en werkwijze heeft, is elke Boerenkaas uniek.

Bij de erkenning als GTS gaat het dus om de specifieke productiemethode: alleen kaas die ambachtelijk gemaakt is op de boerderij uit zogenaamde 'rauwe' melk, mag Boerenkaas genoemd worden. Die melk moet afkomstig zijn van de eigen veestapel: koeien, schapen, geiten of buffels. Overigens mag een boer melk bijkopen van één of twee andere boerderijen, echter nooit meer dan het volume melk van zijn eigen veestapel.

Het blauw-gele GTS-logo mag op de Boerenkaas worden aangebracht, maar dit logo is niet verplicht. Ook een boerenkaas zonder blauw-geel GTS-logo kán dus een echte Boerenkaas zijn. Zekerheid over echte Boerenkaas geeft het GTS-kaasmerk op de kaas.

2. EU-erkenning Beschermde Oorsprongs Benaming (BOB) voor Boeren-Leidse met sleutels

In 1997 heeft de Boeren-Leidse met sleutels de Beschermde Oorsprongsbenaming verkregen. De Beschermde Oorsprongsbenaming wordt door de Europese Unie verleend aan producten waarvan de productie, verwerking en bereiding plaatsvinden binnen een bepaald geografisch gebied volgens een erkende en gecontroleerde werkwijze. Dit betekent dat de productie en herkomst wordt gecontroleerd, zodat de consument weet wat hij koopt en waar het vandaan komt. Het BOB-logo mag op de Boerenkaas worden aangebracht, maar verplicht is dit niet. U herkent de Boeren-Leidse met sleutels aan de specifieke kenmerken zoals het indrukmerk in de korst.

3. KB-ketengarantie (Kwaliteitszorg Boerderijzuivel)

Zo'n 80% van de Nederlandse Boerenkaas is geproduceerd volgens het kwaliteitszorgsysteem KB. Het KB-caseïnemerk borgt de productiewijze en voorziet in een belangrijke functie als het gaat om de traceerbaarheid van het product in het kader van voedselveiligheid. Elk caseïnemerk heeft namelijk een uniek nummer. Het KB-keurmerk op een (stuk) Boerenkaas is voor de consument garantie voor kwaliteit én echtheid. Bovendien is het KB-keurmerk dé garantie dat de authentieke Boerenkaas ook echt in Nederland is bereid.

4. Merkenrechtelijke bescherming Echte Boerenkaas

Het woord- en beeldmerk 'Echte Boerenkaas' zijn in de Benelux merkenrechtelijk beschermd. Het logo wordt toegepast op alle collectieve communicatie en promotie voor extra herkenbaarheid.

5. Regio-initiatieven

In verschillende regio's zijn initiatieven voor Boerenkaas, al dan niet met onderliggende afspraken op het gebied van kwaliteit (bv. biologisch). Voorbeelden zijn Groene Hart en Gelderse Vallei.

6. Slow Food bescherming in Ark van de Smaak en Presidia

Slow Food heeft een aantal Boerenkazen in de Ark van de Smaak beschermd. De Boeren Goudse Oplegkaas is een Presidium-kaas. Daarnaast zijn de Traditionele Boeren-Leidse kaas (met sleutels) en de Texelse schapenkaas opgenomen in de Ark van de Smaak. Ook de Boeren Leidse boter is in de Ark van de Smaak vertegenwoordigd.

7. Diverse merken

Verschillende aanbieders van Boerenkaas hebben hun eigen merk, variërend van boerenbereiders met een eigen merk voor een specifiek product, zoals de Veenweidekaas van Theo en Lidia van Leeuwen uit Zoeterwoude, tot handels- en winkelmerken.